Làm thế nào để chuẩn bị nhà của tôi cho một trận động đất?

Hãy bắt đầu với các bước chi phí thấp giúp giảm nguy cơ tai nạn hằng ngày khi có rung lắc. Những việc này thường nhanh, và nhiều chủ nhà có thể tự làm với các dụng cụ cơ bản từ cửa hàng vật liệu xây dựng.

Bắt đầu ở những nơi có thể có vật rơi gây nguy hiểm, đặc biệt là phòng ngủ, hành lang, nhà bếp và phòng khách. Hãy ưu tiên các vật dụng cao, nặng, làm bằng kính, hoặc được cất ở trên tầm đầu.

Danh sách khởi đầu đơn giản:
- Dời các món nặng ra khỏi kệ cao
- Để các đồ dễ vỡ trong tủ phía dưới có chốt chặn nếu cần
- Cố định các kệ sách cao, tủ ngăn, tủ trang trí vào đinh/vi tường
- Cố định TV, máy tính và các thiết bị nhỏ
- Để đèn pin, giày dép và dây sạc điện thoại gần giường

Nếu bạn cũng sống ở khu vực hay có bão, một số việc chuẩn bị cơ bản còn liên quan đến kế hoạch chống gió. Xem cách chuẩn bị nhà của tôi cho một cơn bão để có danh sách kiểm tra riêng cho bão.

Bên trong nhà, mục tiêu chính là giảm nguy cơ bị thương và giúp các hệ thống quan trọng vẫn hoạt động sau khi rung lắc. Bình nóng lạnh, tủ lạnh, hệ kệ, gương, tranh treo khung và đèn treo là những hạng mục thường được nhiều người hỏi.

Bình nóng lạnh được cố định là một trong những hạng mục nâng cấp an toàn được thảo luận nhiều nhất, vì chuyển động có thể làm hỏng các mối nối gas hoặc nước. Tuy nhiên, việc cấu hình cụ thể của nhà bạn có cần sửa hay không, và sửa theo dạng nào, còn tùy vào ngôi nhà và quy định địa phương. Một nhà thầu có giấy phép có thể xác nhận tại chỗ.

Bạn cũng có thể đi từ phòng này sang phòng khác và nhìn xem có vật gì dễ trượt, đổ hoặc vỡ vụn không. Hãy chú ý đặc biệt đến:
- Nội thất cao gần giường hoặc chỗ ngồi
- Tủ kính và gương lớn
- Cây treo hoặc các vật nặng gắn trên trần
- Kệ nhà bếp chứa bát đĩa và đồ thủy tinh
- Thiết bị điện tử đặt trên chân đế bánh xe hoặc chân đế hẹp

Giữ bản sao giấy tờ bảo hiểm, giấy tờ tùy thân (ID) và các liên hệ quan trọng ở nơi an toàn, dễ mang theo. Nếu tiếng Anh không phải ngôn ngữ đầu tiên của bạn, việc viết số liên lạc khẩn cấp và hướng dẫn sử dụng điện/nước bằng ngôn ngữ mà gia đình bạn dùng hằng ngày cũng có thể hữu ích.

Ngoài trời và ở phần thấp hơn nền nhà, chuẩn bị cho động đất thường là xem xét những thứ có thể bị xê dịch, nứt hoặc tách rời khi rung lắc. Chủ nhà thường hỏi về móng nhà, tường yếu, gầm nhà/crawl space, ống khói, hiên trước và các mối nối hệ thống điện nước.

Một số ngôi nhà có thể cần công việc cải tạo như gia cố hoặc liên kết các phần của kết cấu với nhau, nhưng trang này không thể chẩn đoán cho vấn đề đó. Nhà cũ, móng nâng cao và nhà có gầm nhà (crawl space) là những lý do phổ biến khiến mọi người cần đánh giá, nhưng chỉ nhà thầu có giấy phép hoặc kỹ sư mới có thể nói chính xác điều gì áp dụng sau khi xem trực tiếp tài sản.

Các bước thực tế bạn có thể làm ngay:
- Dọn lối đi vào gầm nhà, tầng hầm hoặc khu vực kỹ thuật
- Cắt tỉa cây cối đang che phần đường móng
- Chụp ảnh các vết nứt nhìn thấy hoặc các lần sửa chữa trước để sau này có thể hỏi thêm
- Lập danh sách tuổi ước tính của ngôi nhà và mọi phần tăng/đổi sửa hoặc cải tạo đã biết

Nếu bạn muốn được giúp tìm người địa phương đến xem nhà, bạn có thể được ghép miễn phí. BedrockMatch là dịch vụ ghép nối miễn phí cho chủ nhà; các nhà thầu tham gia trả một khoản phí cố định để được giới thiệu.

Hãy yêu cầu đánh giá bởi chuyên gia khi bạn thấy dấu hiệu cảnh báo, khi ngôi nhà đã cũ, hoặc khi bạn đơn giản là không chắc cách ngôi nhà được xây dựng. Những lý do phổ biến bao gồm sàn bị dốc, bình nóng lạnh không được gia cố, móng nâng cao đã cũ, có dấu hiệu dịch chuyển trong gầm nhà (crawl space) hoặc từng bị hư hại do động đất trước đây.

Việc đến xem trực tiếp rất quan trọng vì hai ngôi nhà cùng một con phố có thể cần những phần gia cố khác nhau. Nhà thầu có thể xem loại móng, hệ khung, khả năng tiếp cận, tình trạng gỗ, các thay đổi trước đó, và cách các đường tiện ích được gắn. Nếu các câu hỏi vượt phạm vi của nhà thầu, hãy hỏi xem có nên mời kỹ sư kết cấu (structural engineer) có giấy phép tham gia hay không.

Nếu việc hỗ trợ ngôn ngữ quan trọng với gia đình bạn, hãy nói rõ ngay khi bạn yêu cầu báo giá. Có thể hữu ích: làm thế nào để tìm nhà thầu cải tạo có nói được ngôn ngữ của tôi?.

Nhiều báo giá cải tạo bắt đầu bằng việc khảo sát tại hiện trường. Nhà thầu có thể đo đạc, chụp ảnh, kiểm tra khả năng tiếp cận và giải thích các phương án có thể có. Một số công ty cung cấp báo giá miễn phí; những công ty khác có thể tính phí cho lần kiểm tra chi tiết hơn hoặc bản phạm vi công việc (scope) bằng văn bản. Hãy hỏi trước khi đặt lịch để tránh bất ngờ.

Bản báo giá bằng văn bản thường bao gồm phạm vi đề xuất, vật liệu, ước tính thời gian, phần không bao gồm (exclusions), các giả định về giấy phép (permit assumptions) và giá. Nếu ngôi nhà có các tình trạng “ẩn” (không nhìn thấy ngay), chi phí cuối cùng có thể thay đổi sau khi bắt đầu công việc. Điều này khá phổ biến ở nhà cũ, nhất là khi một số phần của kết cấu được che lại.

Khi xem báo giá, hãy hỏi các câu sau:
1. Phạm vi công việc có gì được bao gồm cụ thể?
2. Có bao gồm giấy phép, dọn dẹp rác thải và sửa chữa phần hoàn thiện hay không?
3. Những yếu tố nào có thể làm giá thay đổi về sau?
4. Ai sẽ thực hiện công việc: nhân viên của công ty hay đội thầu phụ?
5. Bạn có thể cung cấp thông tin về giấy phép, bảo lãnh (bond) và bảo hiểm nào?

Luôn tự kiểm tra giấy phép, bảo lãnh và bảo hiểm của nhà thầu, và xác nhận phạm vi công việc và giá bằng văn bản trước khi bạn ký.

Một số chủ nhà có thể đủ điều kiện tham gia các chương trình công cộng giúp thực hiện công việc giảm thiểu rủi ro. Ở California, một lựa chọn khá nổi tiếng là chương trình Earthquake Brace + Bolt (gia cố chống động đất), có thể hỗ trợ lên đến khoảng 3.000 USD cho các hạng mục cải tạo đủ điều kiện. Ngoài ra, ở một số khu vực có thể tồn tại nguồn quỹ hỗ trợ giảm thiểu do FEMA tài trợ.

Các chương trình này không được đảm bảo, và quy định, thời điểm triển khai và điều kiện tham gia có thể thay đổi. Hãy kiểm tra bạn có đủ điều kiện không, công việc nào được chi trả, và liệu nhà thầu có bắt buộc đáp ứng các yêu cầu cụ thể của chương trình hay không.

Bước tiếp theo hợp lý là hỏi từng nhà thầu xem họ có quen thuộc với các chương trình địa phương hoặc của tiểu bang hiện có hay không, và chủ nhà thường cần nộp giấy tờ gì. Ngoài ra, để xem thêm các hướng dẫn cho chủ nhà, bạn cũng có thể ghé Trung tâm Trợ giúp.

Đừng chỉ chọn dựa trên giá. Hãy so sánh phạm vi công việc, cách trao đổi thông tin, thời gian dự kiến, và việc nhà thầu có giải thích rõ những gì họ phát hiện tại nhà bạn hay không. Giá thấp hơn có thể đồng nghĩa với phạm vi nhỏ hơn, ít hạng mục sửa chữa hơn hoặc bỏ sót thêm một số phần.

Cố gắng xin ít nhất hai hoặc ba báo giá bằng văn bản cho cùng một ngôi nhà. Sau đó hãy so sánh từng dòng một. Nếu một đề xuất khác biệt rất nhiều, hãy hỏi vì sao. Đôi khi sự khác biệt là do kinh nghiệm; đôi khi chỉ là nhà thầu đang không đề xuất cùng một loại công việc.

Danh sách kiểm tra so sánh thực tế:
- Bạn tự xác minh giấy phép, bảo lãnh và bảo hiểm
- Phạm vi công việc và danh sách vật liệu bằng văn bản rõ ràng
- Giải thích rõ trách nhiệm về giấy phép
- Lịch thanh toán bằng văn bản
- Giải thích quy trình xử lý phát sinh (change-order)
- Thông tin tham khảo hoặc các công việc gần đây ở địa phương mà bạn có thể hỏi
- Thấy thoải mái khi giao tiếp bằng ngôn ngữ bạn mong muốn

Bạn là người kiểm soát việc thuê ai, phê duyệt công việc nào và khi nào nên tiến hành. Nếu bạn muốn được giới thiệu đến các công ty địa phương, được ghép miễn phí.